តើនឹងមាន​ផលវិបាក​អ្វីខ្លះ ក្រោយ​ការវាយប្រហារ​ទៅលើទីតាំង​ផលិត​​ប្រេងនិងឧស្ម័ន​នៅតំបន់ឈូងសមុទ្រពែក្ស​?

សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា កំពុងរីករាលដាលកាន់តែធំ និង​បង្កផលវិបាក​កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ​មកលើសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទាំងមូល។ តំបន់នេះគឺជាជង្រុក​ប្រភពថាមពលដ៏ធំបំផុតមួយ ដែលមានប្រេងកាតនិងឧស្ម័នធម្មជាតិ​។ ពេលនេះ ការវាយប្រហារទៅវិញទៅមក មិនត្រឹមតែបាន​សំដៅទៅលើទីតាំងស្តុក​ប្រេងនិង​ឧស្ម័ន​ប៉ុណ្ណោះទេ តែវាបាន​វាយសំដៅទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​​ផលិតកម្ម​​​តែម្តង។ បញ្ហានេះ និងជះផលប៉ះពាល់យូរអង្វែង ទៅលើ​បណ្តាញផលិត​និង​​ផ្គត់ផ្គង់ នៃ​​វត្ថុធាតុដើមថាមពល។ ថ្ងៃពុធទី​១៨មីនា សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា បាន​ឆេះ​រាល ឈានចូលចំណុចថ្មីមួយទៀតដ៏គ្រោះថ្នាក់។ អ៊ីស្រាអែល​បាន​បើកការវាយប្រហារ​ ទៅលើអណ្តូងឧស្ម័ន​ដ៏ធំបំផុត​របស់អ៊ីរ៉ង់ ឲ្យឆេះសន្ធោសន្ធៅ​។ ជាការសងសឹកវិញ អ៊ីរ៉ង់​បាន​បាញ់មីស៊ីលច្រើនគ្រាប់ ទៅលើទីតាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ចម្រាញ់​ឧស្ម័ន​របស់កាតា។ គួរកត់សំគាល់ថា​ ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមផ្ទុះឡើងមកនៅថ្ងៃទី​២៨​កុម្ភៈ ការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែល និង​អាមេរិក បានសំដៅភាគច្រើនលើសលុប ទៅលើ​សមត្ថភាពការពារខ្លួនរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដែលមានដូចជាទីតាំងឃ្លាំងគ្រាប់មីស៊ីល ប្រព័ន្ធបាញ់បង្ហោះ​មីស៊ីល នាវាចម្បាំង និងនាវាមុជទឹកជាដើម​។​ អ៊ីស្រាអែលបានវាយប្រហារផងដែរ ទៅលើទីតាំងស្តុកប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់​។ ចំណែកអ៊ីរ៉ង់វិញ បានវាយប្រហារភាគច្រើនលើសលុប ទៅលើបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្រពែក្ស ដោយសំដៅទៅលើ​ទីតាំង​ឃ្លាំងស្តុកផលិត​ផល​ប្រេងនិងឧស្ម័ន​។ តែនៅ​យប់ថ្ងៃពុធទី​១៨មីនា អ៊ីរ៉ង់​បានសម្រេចវាយប្រហារ លើ​ទីតាំង​ចម្រាញ់ឧស្ម័នដ៏ធំបំផុតរបស់កាតា ឈ្មោះ​ Ras Laffan​។ ក្រុមហ៊ុន Qatar Energy បាន​ឲ្យដឹងថា ស្ថានីយ៍ឧស្ម័ន Ras Laffan បានរងការ​ខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ។ ថ្ងៃដដែលនេះដែរ នៅកូវ៉េតវិញ រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងចំនួន​២កន្លែង របស់ Kuwait National Petroleum Company ក៏បានរងការវាយប្រហារដោយដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់​ដែរ​។ នៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត រោងចក្រចម្រាញ់​ប្រេង​និងឧស្ម័ន របស់ក្រុមហ៊ុន ​Aramco-ExxonMobil ក៏បាន​ក្លាយ​ជាងផ្ទាំងស៊ីបនៃការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ដែរ តែត្រូវប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលទប់ជាប់​។ សូមបញ្ជាក់ថា ស្ថានីយឧស្ម័ន Ras Laffan របស់កាតា​​ ដែលរងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ គឺជា​មជ្ឈមណ្ឌលបំលែងឧស្ម័នធម្មជាតិ ឲ្យទៅជា​ឧស្ម័នធម្មជាតិ​រាវ ដែលពាក្យ​កាត់ហៅថា GNL/ LNG ដ៏ធំជាងគេបង្អស់នៃពិភពលោក​។ កាតាគឺជាប្រទេសធំជាងគេ​ទី​២បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែល​ផលិត​ឧស្ម័នធម្មជាតិរាវច្រើនជាងគេ​។ បញ្ហានេះ​ កំពុង​បង្ក​ឲ្យ​មានការភ័យ​បារម្ភថា សង្គ្រាមឧស្ម័នអាចនឹងផ្ទុះឡើង។ អ្នកវិភាគ​ទីផ្សារ​ផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើមថាមពល កំពុងតែបារម្ភថា សង្គ្រាមនេះ​កំពុងតែឈានជើងចូល​ក្នុង​សង្គ្រាម​វាយប្រហារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល នៅទូទាំង​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា​។ នៅឆ្នាំ​២០២៥ Qatar Energy បាននាំចេញឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ ​ចំនួន​ជាង​៨០លានតោន ដោយដឹកចេញតាមច្រកសមុទ្រអកមូហ្សទាំងអស់។ ទំហំនាំចេញរបស់កាតានេះ គឺស្មើនឹង​២០​% នៃតម្រូវការប្រើប្រាស់ឧស្ម័នធម្មជាតិរាវទូទាំងពិភពលោក។ ឧស្ម័នធម្មជាតិរាវរបស់កាតា មួយចំណែកគឺនាំចេញទៅ​អឺរ៉ុប និងមួយចំណែកធំទៀត ប្រមាណ​៨០%​ នាំចេញទៅកាន់​ប្រទេស​អាស៊ីធំៗ ដូចជា​ចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ឥណ្ឌា និង​ប៉ាគីស្ថានជាដើម​។​ ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស បិទខ្ទប់ជិត​៣សប្តាហ៍មកនេះ គឺជាបញ្ហាធំមួយដែលរាំងខ្ទប់ការដឹកជញ្ជូន​ប្រេង​និងឧស្ម័នរួចទៅហើយ។ តែបញ្ហា​នេះ គេ​​អាចដោះស្រាយ​បានឆាប់ៗ ប្រសិនបើស្ថានការណ៍​សន្តិសុខនៅតំបន់​នេះ​​ ត្រលប់មករកភាពប្រក្រតីវិញ​។ ក៏ប៉ុន្តែ ការវាយប្រហារ​ធ្វើ​ឲ្យខូចខាត​ហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធផលិតកម្ម អណ្តូងប្រេងអណ្តូង​ឧស្ម័ន ព្រមទាំងរោងចក្រ​ចម្រាញ់​ គឺវាជារឿងធ្ងន់ធ្ងរមួយកម្រិត​ទៀត។ មានន័យថា ទោះសង្គ្រាមចប់ ច្រកសមុទ្រអកមូហ្សបើកឡើងវិញ ក៏ការផលិត​ប្រេងនិងឧស្ម័ន មិនអាចដំណើរការដូចដើមវិញបានភ្លាមៗ​ដែរ ព្រោះ​បណ្តាញផលិត​កម្ម​ត្រូវ​ខូចខាត​។ ពោលគឺគេត្រូវការពេលវេលាយូរខែ​ ឬអាចដល់ឆ្នាំ ដើម្បី​រៀបចំសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផលិតកម្ម​ ឲ្យល្អឡើងវិញ។ ដូច្នេះ ទំហំ​លទ្ធភាព​ផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើមថាមពល ប្រេង ឧស្ម័ន និងសារធាតុគីមីធ្វើពីប្រេងកាត​ផ្សេង នឹងត្រូវតែ​​ធ្លាក់ចុះ ធ្វើឲ្យទីផ្សារបន្តរងសំពាធ។ យ៉ាងណាមិញ គ្រាន់តែ​ស្ថានីយ៍​ឧស្ម័ន​ដ៏ធំបំផុត​របស់កាតា ត្រូវភ្លើងឆាបឆេះ​ភ្លាម ព្រឹកថ្ងៃទី​១៩មីនា តម្លៃ​ឧស្ម័នបានស្ទុះហក់ឡើង ដល់​ទៅ​៣៥% មុននឹងធ្លាក់ចុះមកវិញបន្តិច ត្រឹម​២៨%។ ផ្អែកតាម​ទីផ្សារ TTF ស្តង់ដារអឺរ៉ុប ព្រឹកថ្ងៃទី​១៩មីនា ហាងឆេងឧស្ម័នមានតម្លៃ ៧០អឺរ៉ូ ក្នុងមួយម៉េហ្កាវ៉ាតទឺ។ ប្រសិនបើបញ្ហានេះកាន់តែធ្ងន់ នោះវានឹងរុញអត្រាតម្លៃចរន្តអគ្គិសនីនៅអឺរ៉ុប ឲ្យឡើងកាន់តែថ្លៃ​។ ទំនោរនេះ ក៏មិនខុសគ្នាដែរ បើនិយាយពីតំម្លៃប្រេងកាត។ គិតត្រឹមម៉ោង១០ព្រឹក ថ្ងៃទី​១៩មីនា ប្រេងឆៅ​បានឡើង​ថ្លៃ​៦% ខ្ទង់ ​១១៤ដុល្លារក្នុងមួយធុងបារីល។​ អ្នកជំនាញ​របស់ EnergyScan បាន​លើកឡើងថា វិបត្តិតម្លៃថាមពល​ថ្លៃខ្លាំង ហាក់កំពុងតែ​ចាក់គ្រឹះ​នៅជាប់ បន្តយូរខែទៅមុខ​។​ ជាងនេះទៀត អ៊ីរ៉ង់បានគំរាម​វាយ​កម្ទេច​ ទីតាំងផលិត​ប្រេងនិង​ឧស្ម័នធំៗចំនួន​៥ទីតាំងទៀត នៅ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត កាតា និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម​។ នេះ​បើផ្អែកតាម​​​ មជ្ឈមណ្ឌលប្រឹក្សា​យោបល់ Rystad Energy។ ក្នុងករណី​មាន​ការវាយប្រហារថ្មីទៀតលើទីតាំងទាំងនេះ តម្លៃប្រេង​អាចនឹងឡើងថែម​១០ដុល្លារទៀត។ គិតត្រឹមពេលនេះ បណ្តាប្រទេសផលិត​ប្រេងនិងឧស្ម័ននៅ​​តំបន់ឈូងសមុទ្រពែក្ស​​ បានកាត់​បន្ថយ​សង្វាក់ផលិតកម្ម ឬខ្លះបាន​​បិទទាំងស្រុងតែម្តង ដោយសារតែគ្មានទីតាំងស្តុង​ និងគ្មានលទ្ធភាពដឹកបញ្ជូនចេញ​៕​