1007. Ewolucja i zapis kopalny ssaków płetwonogich / dr Daniel Tyborowski

Wykład dr Daniela Tyborowskiego w ramach cyklu Paleontologiczne Wieczory na Wydziale Geologii UW [22 kwietnia 2026 r.]Ewolucja ssaków płetwonogich (foki, uchatki i morsy) rozpoczęła się około 50–30 milionów lat temu, gdy ich lądowi przodkowie – drapieżne ssaki przypominające współczesne łasicowate lub niedźwiedziowate – zaczęli przystosowywać się do życia w środowisku wodnym. Kluczowe zmiany obejmowały przekształcenie kończyn w płetwy, rozwój opływowego ciała oraz zdolność do długiego nurkowania.Zapis kopalny dostarcza ważnych dowodów tej przemiany. Jednym z najstarszych znanych przedstawicieli jest Puijila darwini, który żył około 20 milionów lat temu i miał zarówno cechy lądowe, jak i wodne (np. kończyny przystosowane do chodzenia i pływania). Inne formy przejściowe pokazują stopniowe skracanie kończyn tylnych i rozwój płetw, co ilustruje proces adaptacji do życia w morzu.Z czasem wykształciły się trzy główne grupy płetwonogich: foki właściwe (Phocidae), uchatki (Otariidae) oraz morsy (Odobenidae). Ich różnice anatomiczne – np. obecność małżowin usznych u uchatkowatych czy sposób poruszania się na lądzie – również są potwierdzone w zapisie kopalnym.Podsumowując, zapis kopalny płetwonogich dobrze dokumentuje stopniową ewolucję od form lądowych do w pełni wodnych, ukazując liczne ogniwa pośrednie i adaptacje do życia w środowisku morskim.dr Daniel Tyborowski - jest paleobiologiem, geologiem, ewolucjonistą, nauczycielem akademickim i popularyzatorem nauki. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się na ewolucji, morfologii funkcjonalnej, histologii i paleoekologii kręgowców wtórnie wodnych – gadów morskich i waleni. W 2018 roku z wyróżnieniem obronił dysertację doktorską pod tytułem „Paleobiologia i środowisko życia późnojurajskich kręgowców morskich z kamieniołomu Owadów-Brzezinki, Polska środkowa„. Tematyka doktoratu dotyczyła unikatowych skamieniałości ichtiozaurów, żółwi morskich oraz ryb kostnoszkieletowych. Pełnił funkcję adiunkta muzealnego oraz pracownika Muzeum Ziemi PAN w Warszawie. W ramach działalności popularyzatorskiej prowadził wykłady i prelekcje w Muzeum Ziemi PAN, w tym w cyklu "Środowe spotkania z dziejami Ziemi", które były transmitowane na Wszechnicy. Od 2024 roku jest pracownikiem naukowym i wykładowcą w Katedrze Geologii Historycznej, Regionalnej i Paleontologii na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jego aktualne badania naukowe skupiają się na ewolucji i zróżnicowaniu specjalizacji pokarmowych wśród morskich czworonogów (ichtiozaurów, mozazaurów i waleni) w kontekście konwergencji ekomorfologicznej i sensorycznej. https://danieltyborowski.wordpress.com/Playlista Dzieje Ziemii - https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSgW7rd6PJqN2fuRPZziM04Zapraszamy na Wieczory Paleontologiczne z dr Danielem Tyborowskim!Zapraszamy też do wsparcia działalności naukowej dr Tyborowskiego za pośrednictwem https://patronite.pl/tyborowskiJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#dinozaury #paleontologia #paleobiologia #prehistoria #dziejeziemi #geologiauw #tyborowski #ewolucja #ssaki #płetwonogi